Jahon shaxmat olami yana bir tarixiy voqea arafasida turibdi. 2026 yilning 24 noyabr kuni Shveysariyaning Jeneva shahrida shaxmat toji uchun hal qiluvchi bahs boshlanadi. Ushbu nufuzli qarama-qarshilikda o‘zbekistonlik grossmeyster Javohir Sindarov amaldagi jahon chempioni, hindistonlik Gukesh Dommarajuga qarshi dona suradi.
Bu nafaqat ikki yosh iste’dodning o‘zaro raqobati, balki zamonaviy shaxmat maktablarining yirik strategik to‘qnashuvi hamdir. Reglamentga ko‘ra, chempionlik matchi 14 ta klassik partiyadan iborat bo‘ladi. Uzoq davom etadigan ushbu marafon shaxmatchilardan nafaqat yuqori texnik mahorat, balki mustahkam jismoniy chidamlilik, temir asab va chuqur psixologik barqarorlikni talab qiladi. Agar klassik partiyalar yakunida hisob teng bo‘lib qolsa, g‘olib nomi tezkor shaxmat va blis yo‘nalishlaridagi tay-breyklar orqali aniqlanadi. Bunday formatda har bir debyut tayyorgarligi, kutilmagan taktik zarbalar va aniqlik oltinga teng qiymatga ega. Ikki grossmeysterning o‘zaro uchrashuvlar tarixiga nazar tashlasak, ularning raqobati bolalik yillaridanoq shakllanganini ko‘ramiz.
Xususan, 2018 yili Moskvada o‘tkazilgan xalqaro turnirda Sindarov qora donalarda o‘ynab, Gukeshni 31-yurishdayoq ishonchli tarzda mag‘lub etgan edi. O‘sha partiyada vatandoshimiz vazir qanotida faol tashabbus ko‘rsatib, ikki fil va ruxning uyg‘un harakati evaziga raqib himoyasini butunlay izdan chiqargan. O‘smirlik davrida qo‘lga kiritilgan bunday ustunlik psixologik jihatdan Javohirga qo‘shimcha ishonch bag‘ishlashi shubhasiz. Biroq o‘sha davrdan buyon har ikki shaxmatchi ulkan evolyutsiyani bosib o‘tdi. Gukesh Dommaraju jahon chempionligi unvonini qo‘lga kiritganidan so‘ng eng yuqori darajadagi bosim ostida o‘ynash tajribasini orttirdi. Uning uslubi pozitsion sabr, murakkab hisob-kitoblar va raqibning eng kichik xatosidan ham maksimal foydalanishga asoslangan.
Hindistonlik chempion uzoq davom etadigan teng kurashlarda raqibni charchatish va oxirgi soniyalarda aniq qaror qabul qilish borasida dunyoning eng kuchli grossmeysterlaridan biri sanaladi. Javohir Sindarov esa o‘zining agressiv, dinamik va kutilmagan kombinatsiyalarga boy o‘yin uslubi bilan ajralib turadi. U taxtadagi muvozanatni keskin o‘zgartirishdan cho‘chimaydi va tashabbusni qo‘lga olish uchun eng nostandart yo‘llarni topa oladi. So‘nggi yillardagi xalqaro superturnirlardagi muvaffaqiyatli ishtiroki va reyting pog‘onalaridagi barqaror o‘sishi Sindarovning jahon toji uchun to‘laqonli da’vogar darajasiga yetganini isbotladi. Agar Javohir debyutlarda raqibiga noqulay, o‘tkir va dinamik pozitsiyalarni taklif eta olsa, Gukeshning sovuqqon hisob-kitoblarini izdan chiqarish imkoniyati keskin oshadi. Jenevadagi bahsda kimning imkoniyati yuqori ekanini oldindan aytish mushkul, chunki ikki raqib ham zamonaviy kompyuter tahlillariga tayanadigan yangi avlod vakillaridir.
Shunga qaramay, Sindarovning avvalgi g‘alabali tajribasi, o‘tkir taktik nigohi va g‘alabaga bo‘lgan yuksak ishtiyoqi unga amaldagi chempionga munosib qarshilik ko‘rsatish hamda tarixni yangilash uchun real zamin yaratadi. Oldinda bizni shaxmat san’atining eng go‘zal namunalariga boy bo‘ladigan unutilmas kunlar kutmoqda.
Samandar Pardaboyev tayyorladi.
Iqtibos, qiziqarli ovozli va media maqolalar - Telegram kanalimizda!