Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat fonida neft narxi keskin ko‘tarilib ketdi. Yettilik guruhi vaziyatni barqarorlashtirish uchun o‘zlarining maxfiy zaxiralarini ochish masalasini ko‘rib chiqmoqda.

«G7» davlatlari moliya vazirlari dushanba kuni neftning strategik zaxiralarini bozorga chiqarish imkoniyatlarini muhokama qiladi. Fransuz hukumatidagi manbaning xabar berishicha, bu chora Yaqin Sharqdagi mojarolar tufayli energiya resurslari narxining betartib ravishda oshib ketishiga javobdir, deya xabar berdi, «Reuters». «Financial Times» nashri tarqatgan ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu muhim muzokaralarda Xalqaro energetika agentligi (XEA) ham ishtirok etadi. Hozirgacha «G7» tarkibidagi uchta davlat, jumladan AQSH ham ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatlashini bildirgan. Neft narxi dushanba kunining o‘zida 25 foizdan ko‘proqqa oshib, 2022 yil o‘rtalaridan buyoniga eng yuqori nuqtaga chiqdi. Bunga ayrim yirik ishlab chiqaruvchilarning yetkazib berishni qisqartirgani hamda AQSH va Isroilning Eron bilan kuchayib borayotgan urushi sabab dengiz yo‘llaridagi uzilishlar xavfi asosiy turtki bo‘lmoqda.

Global bozordagi vaziyat

Xalqaro energetika agentligi hozircha vaziyat bo‘yicha rasmiy izoh bergani yo‘q, biroq dushanba kungi axborotnomasida energiya xavfsizligini diqqat bilan kuzatib borayotganini ma’lum qilgan. Bozor ishtirokchilari yetkazib berish zanjirining uzoq muddatga uzilishidan jiddiy xavotirga tushmoqda. Neft narxining bunday o‘sishi nafaqat transport sohasiga, balki global inflyatsiyaning yangi to‘lqini boshlanishiga ham sabab bo‘lishi mumkin. Zaxiralarning bir vaqtda ochilishi bozordagi taklif taqchilligini vaqtincha bo‘lsa-da yumshatishga qaratilgan. Ekspertlarning fikricha, bu iqtisodiy jihatdan muhim, ammo siyosiy jihatdan ancha murakkab qaror hisoblanadi. Chunki strategik zaxiralar odatda faqat o‘ta og‘ir va kritik holatlardagina ishlatiladi.

Energetika xavfsizligi

«G7» davlatlarining ushbu harakati dunyo bozoriga kuchli signal yuborishi kutilmoqda. Bundan ko‘zlangan asosiy maqsad — spekulyativ narx o‘sishini to‘xtatish va energiya ta’minotida barqarorlik mavjudligini ko‘rsatishdir. Bungacha bo‘lgan tajribalar shuni ko‘rsatadiki, zaxiralarning ochilishi qisqa muddatli pasayishga olib kelishi mumkin. Ta’kidlash joizki, Yaqin Sharqdagi harbiy harakatlar kengayishi neft qazib oluvchi mintaqalarning xavfsizligiga bevosita tahdid solmoqda. Agar muzokaralar ijobiy yakunlansa, yaqin kunlarda bozorga millionlab barrel neft yo‘naltirilishi mumkin.