Hamma ma’rifatparvarlar milliy uyg‘onishlik va mustaqillik xususan, badiiy ozodlikni alqab yashaganlaridek, adib Ozod Sharafiddinovning ham, tanqidchilik davlat siyosati, mustaqillik va milliy uyg‘onish haqidagi qarashlari o‘z davrida va bugungi kunda ham dolzarb bo‘lib qolmoqda. U nafaqat adabiyotshunos va tarjimon, balki jamoat arbobi sifatida ham tanilgan, shuningdek, O‘zbekistonning siyosiy va madaniy hayotida ham faol ishtirok etgan. Ozod Sharafiddinov mustaqillikni o‘zbek xalqi uchun buyuk tarixiy imkoniyat sifatida qabul qilgan edi. U mustaqillikni milliy madaniyat, til, tarix va adabiyotni rivojlantirish uchun asosiy poydevor deb hisoblagan.

Sharafiddinov o‘z maqolalari va chiqishlarida mustaqillik davrida milliy qadriyatlarni asrab-avaylash va tiklashni davlat siyosatining asosiy vazifalaridan biri deb bilgan. U Alisher Navoiy, Bobur kabi tarixiy shaxslarning asarlarini, xususan, jadidchilik harakatini o‘rganish va targ‘ib qilish orqali milliy o‘zlikni tiklashni targ‘ib qilgan. U davlat siyosati ma’naviy uyg‘onish va milliy g‘ururni oshirishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidlagan. Sharafiddinov mustaqil davlatning asosiy maqsadi xalqni madaniy va ma’rifiy jihatdan yuksaltirish ekanini qayd etgan.  

Shuningdek adib mustaqillikni, milliy uyg‘onishlik ma’lum bir ma’noda xalqning o‘z qo‘lida ekanligini bir necha bor ta’kidlab o‘tadi va bu tanqid ostiga ham oladi: Bu o‘rinda bugungi odamlarga juda yaxshi o‘rnak bo‘ladigan yana bir toifa, chin vatanparvarlar avlodi yodimga tushdi. Ular tarixga jadidlar degan nom bilan kirgan odamlar edi. Bugun biz ular haqida ko‘p gapiramiz, ularning sha’niga madhiyalar yog‘diramiz-u, lekin aslida o‘z faoliyatlarini nechog‘li azoblarda, ta’qiblar ostida, haqoratlarga ko‘milgan holda o‘tkazganlarini xayolimizga ham keltirmaymiz.

Sharafiddinov davlat siyosati va adabiyot o‘rtasidagi munosabatga alohida e'tibor qaratgan. U davlatning adabiyot rivojiga e’tibori jamiyatning intellektual va ma’naviy taraqqiyoti uchun juda muhim ekanini ta’kidlagan. Adib adabiyot va san’at erkinligi masalasida davlat siyosatining konstruktiv rol o‘ynashi kerakligini ta'kidlagan. Sharafiddinov jamiyat rivoji uchun adabiy erkinlikning muhimligini ta’kidladi, chunki adabiyot xalqning ma’naviyati va dunyoqarashini shakllantiradi.

Sovet davridagi qattiq nazoratni boshdan kechirgan Sharafiddinov mustaqil davlatda ijodkorlar erkinligi kafolatlanishi zarurligini ta’kidlab o‘tgan. U siyosiy senzuraning jamiyat rivojiga salbiy ta’sir ko‘rsatishini yaxshi bilgan holda bunga qarshi fikr bildirgan. Sharafiddinov o‘z davrida ayrim davlat siyosatining cheklovchi va haddan tashqari nazoratga asoslangan jihatlariga nisbatan tanqidiy fikrlar ham bildirgan. U davlatning ma’naviy siyosati faqat qog‘ozda emas, balki amalda ham xalq farovonligiga xizmat qilishi kerak, deb hisoblagan. Uningcha, ma’naviyat va ma’rifat sohasidagi harakatlar faqat tashviqot vositasi bo‘lib qolmasligi kerak edi. U ziyolilar davlat siyosatiga faol aralashishi, xalq manfaatlarini himoya qilishda davlatga maslahat va tanqid berish orqali jamiyatni rivojlantirishga yordam berishi kerakligini ta’kidlagan. Ozod Sharafiddinovning qarashlarida demokratiya va erkin fikrlash tamoyillariga hurmat alohida o‘rin tutadi. U davlat siyosatining asosida demokratiya va ijtimoiy tenglik tamoyillari turishi kerakligini qayd etgan.

Sharafiddinov davlat va jamiyat o‘rtasidagi ochiq muloqotni demokratik davlatning muhim xususiyati sifatida ko‘rgan shuningdek, davlat siyosatining faqat yuqoridan buyruqbozlikka asoslanib emas, balki xalq ehtiyojlaridan kelib chiqib olib borilishi kerakligini uqtirgan. Bugungi kunda Ozod Sharafiddinovning fikrlari O‘zbekistonning siyosiy hayotida va milliy tiklanish jarayonida ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. U ilgari surgan tamoyillar – bu milliy o‘zlikni asrash, ma’naviyatni yuksaltirish va demokratik qadriyatlarga sodiq qolishdir. Ozod Sharafiddinov madaniy siyosat va uning jamiyat rivojidagi o‘rni haqida chuqur va o‘ziga xos fikrlarga ega edi. U madaniyatni millatning ruhiy-axloqiy poydevori sifatida ko‘rgan va madaniyatni rivojlantirish davlat siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lishi kerakligini ta'kidlagan. Sharafiddinovning bu sohadagi qarashlari o‘z davrida dolzarb bo‘lgani kabi, bugungi kunda ham ahamiyatini saqlab qolmoqda. Ozod Sharafiddinov madaniyatni davlatning ijtimoiy siyosatining markaziy elementi deb bilgan. U madaniyatning faqat san’at va adabiyot bilan chegaralanmasligini, balki xalqning dunyoqarashi, qadriyatlari va ma'naviyati shakllanishida asosiy rol o‘ynashini ta'kidlagan. U milliy madaniyatni chet el madaniyatlarining agressiv ta’siridan himoya qilish uchun davlat siyosati kuchli bo‘lishi kerakligini qayd etgan. Biroq, u xalqaro madaniy almashinuvning ijobiy tomonlarini ham qayd etib, milliy madaniyatni jahon madaniyatining bir qismi sifatida rivojlantirish tarafdori bo‘lgan.

Ozod Sharafiddinovning qarashlarida davlat madaniy siyosati bo‘yicha bir qator amaliy tavsiyalar ham mavjud: Milliy qadriyatlarni tiklash va targ‘ib qilish uchun maxsus davlat dasturlari ishlab chiqish. Adabiyot, san’at va madaniyat sohasida erkin ijod uchun shart-sharoit yaratish. Jahon madaniyatining eng yaxshi namunalarini tarjima qilish va o‘zlashtirish. Yosh avlodni madaniyatga qiziqtirish uchun ta’lim va madaniyatning uzviyligini ta'minlash. Madaniyatni rivojlantirish uchun davlat tomonidan yetarli moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini joriy etish kabi takliflarni ilgari surgan edi. Xulosa o‘rnida shuni aytish joizki , Ozod Sharafiddinov madaniy siyosatni xalqning ma'naviy va madaniy yuksalishi uchun poydevor deb hisoblagan. U madaniyatning milliy va global jihatlarini uyg‘unlashtirish, ijodkorlar erkinligini ta'minlash va madaniyatning jamiyatdagi har bir qatlamga kirib borishini ta'minlash zarurligini ta'kidlagan. Uning bu boradagi fikrlari O‘zbekiston madaniy siyosatini shakllantirishda muhim saboqlar beradi. Uning o‘sha davrdagi qarashlari, g‘oyalarini ma’lum bir ma’noda bugungi kun, bugungi globallashuv davrida amalda tatbiq qilish mumkinligini isbotlab bermoqda.